Karbon qazı emissiyaları və qlobal istiləşmənin əsas problemləri
![]() |
İsrafil İsmayılov İbrahim, t.e.d., professor |
| Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının üzvü | |
| i.israfil@aqroservis.gov.az |
УДК: 504.05; 504.06; 504.3
Məqalədə iqlim dəyişikliyinin səbəb və nəticələri, qlobal istiləşmə, istixana qazları emissiyaları, eləcə də qlobal istiləşmənin yaratdığı əsas problemlərdən ətraflı bəhs edilir. Ölkələr üzrə adambaşına karbon qazı emissiyalarının səviyyəsi təhlil olunmuş və beynəlxalq təşkilatların etibarlı məlumatları əsasında adambaşına 2 tondan 20 tona qədər emissiya olan ölkələrin siyahısı müəyyən edilmişdir. COP29-a ev sahibliyi edən Azərbaycan Respublikasında adambaşına düşən emissiya son 30 ildə 2.2 dəfə azalaraq 3.7 t/nəfər təşkil etmişdir. İstixana qazlarının emissiyasını artıran əsas sektorun 82% payla nəqliyyat olduğu əsaslandırılmışdır. Qlobal istiləşmənin yaratdığı əsas problemlərə dəniz səviyyəsinin qalxması və sahil eroziyası, ekstremal hava hadisələri, biomüxtəlifliyə təhdidlər, qida və su təhlükəsizliyi, sağlamlığa təsirlər, əbədi donların əriməsi, okeanların turşulaşması, insanların yerdəyişməsi, iqtisadi təsirlər, “iqlim ədaləti” və bərabərlik daxildir. Məqalədə, həmçinin iqlim dəyişikliyinin təbii və antropogen sistemlərə təsiri, heyvan növlərinin və dəniz otlarının məhvolma göstəriciləri haqqında məlumatlar verilir.
Aqrouber Xidmət Sisteminin mühəndis-metodoloji əsasları
XülasəMüəyyən edilmişdir ki, əkin sahəsindən, təsərrüfatlararası məsafədən, dislokasiya yerindən və yerinə yetirilən əməliyyatın aqrotexniki müddətindən asılı olaraq Aqrouber ...
Aqrotexniki xidmətlərin və icarə haqqının texnikanın iş saatına görə dəyərləndirilməsi
Məqalədə texnika ilə fermer təsərrüfatlarına göstərilən aqrotexniki xidmətlərə görə icarə haqqının iş vahidinə və texnikanın iş saatına görə hesablanması ...
Eko-aqroparklarda istehsal prosesinin riyazi modeli və onların işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tətbiqinin iqtisadi səmərəliliyi
Təcrübə və tədqiqatların təhlili göstərdi ki, eko-aqroparklar (EAP) kənd təsərrüfatının davamlılığını və məhsuldarlığını artırmaq üçün effektiv həll ...
-
Kənd təsərrüfatında dayanıqlı inkişafın dəstəklənməsinin investisiya mexanizmləri
M. Hacıyev • UOT:338.43, 330.322.21, 631.95 • 2026 -
Aqrar sahənin kreditləşməsinin struktur problemləri
E. Zeynallı • UOT: 336.77:338.43 • 2026 -
Peyk təsvirlərindən istifadə etməklə pivot suvarma zonalarında pambığın inkişafının qiymətləndirilməsi və təhlili
B. Babaşlı • UOT: 528.8 • -0001 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafının kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2026 -
Aqrar bazarda rəqabət mühitinin formalaşması amilləri: modern baxışların təhlili
A. Bayramov • UOT: 338.43, 338.432 • 2026 -
Qoyunçuluqda dəyər zənciri rəqabət qabiliyyəti: institusional amillərin rolu
İ. Hüseynov • UOT: 338.43:636.3 • 2026 -
Aqrar resurslardan istifadə proseslərinin dayanıqlı idarə edilməsi
A. İsrayılova • UOT 33.332, 338.43 • 2026 -
Qlobal rəqabət mühitində aqroturizmin inkişaf perspektivləri
A. Məlikov • UOT:338.48, 379.8 • 2026
-
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlər: gübrə istifadəsi nümunəsində
A. Əzimov • UOT: 338.43, 339.5, 339.543 • 2026 -
Fındıqçılıq sektoru üzərindən Türkiyə və Azərbaycan arasında qiymət ötürülməsi: nəzəri və empirik təhlil
A. Şirin • UOT: 33, 63.657 • 2026 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kənd təsərrüfatı məhsullarının bazara çıxarılmasına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2023 -
Dayanıqlı inkişaf çağırışlarına nail olunmasında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu
S. Əkbərova • UOT: 334.73, 631.115.8 • 2026 -
Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı siyasətində diversifikasiya: pambıq-qarğıdalı-günəbaxan növbəli əkin modelinin iqtisadi və aqroekoloji səmərəliliyi
K. Məmmədov • UOT: 338.43.02, 631.43, 631.582 • 2026 -
Azərbaycanın aqrar istehlak bazarı: reallıqlar, problemlər və çağırışlar
N. Qafarov • UOT: 338.43, 338.433, 338.439 • 2026 -
Traktorun elektro-hidravlik asma sisteminin texnoloji imkanlarına təsirlərin texniki-iqtisadi baxımdan təhlili
E. Abbasov • UOT: 330.322, 631.372.012 • 2026 -
Azərbaycanda əsas ərzaqlıq kənd təsərrüfatı bitkiləri üzrə özünütəminetmə səviyyəsinin müqayisəli təhlili
P. Əliyev • UOT: 338.439.5; 339:56; 311 • 2026
Ühəyna. Valehzadə
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin dissertantı Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin müəllimi
Tərlan. Qorçiyeva
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin dissertantı,
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun “Elmi Araşdırmalar Mərkəzi” departamentinin böyük mütəxəssisi
Elçin. Salahov
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Maliyyə və iqtisadi nəzəriyyə kafedrasının dosenti
i.ü.f.d.



