Peyk təsvirlərindən istifadə etməklə pivot suvarma zonalarında pambığın inkişafının qiymətləndirilməsi və təhlili
Bəxtiyar Babaşlı Hüseyn, e.n. |
|
| Milli Aviasiya Akademiyası | |
| 0000-0001-7931-1677 bakhtiyar.babashli@gmail.com |
DOI: https://doi.org/10.30546/19023.2026.01.048.121
UOT: 528.8
Suvarma idarəçiliyi və su resurslarının səmərəli istifadəsi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması və ətraf mühitin qorunması üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə pivot suvarma sistemləri ilə becərilən pambıq sahələrində suyun qeyri-bərabər paylanması və bitkilərin su stressi məhsuldarlığa birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan, su rejiminin və vegetasiya vəziyyətinin operativ və etibarlı monitorinqi kənd təsərrüfatı qərarlarının optimallaşdırılması üçün vacibdir. Aparılan tədqiqat Sentinel-2 multispektral peyk məlumatları və suya həssas spektral indekslərin birgə istifadəsinin pivot sahələrində su rejimi, rütubət dinamikası və stress proseslərini izləməkdə yüksək effektivliyini göstərmişdir. NDMI, NDWI və LSWI indeksləri suvarma dövrlərinin və torpaq-bitki su balansının qiymətləndirilməsində əsas göstərici rolunu oynayır, GNDVI və SWIR əsaslı indekslər isə vegetasiya reaksiyalarını və su stressini erkən mərhələdə aşkarlamağa imkan verir. Stress xəritələri göstərmişdir ki, pivot sahələrinin əksəriyyəti sağlam vegetasiya vəziyyətindədir, su stressi minimaldır və sistematik xarakter daşımır, müşahidə olunan əsas risk faktoru isə idarəolunan qida stressidir. Bu yanaşma su stressinin erkən aşkarlanması və rütubət idarəçiliyinin optimallaşdırılması üçün güclü elmi-praktik əsas yaradır.
Müəllifin başqa məqaləsi yoxdur!
-
Aqrar sahənin kreditləşməsinin struktur problemləri
E. Zeynallı • UOT: 336.77:338.43 • 2026 -
Aqrar resurslardan istifadə proseslərinin dayanıqlı idarə edilməsi
A. İsrayılova • UOT 33.332, 338.43 • 2026 -
Qlobal rəqabət mühitində aqroturizmin inkişaf perspektivləri
A. Məlikov • UOT:338.48, 379.8 • 2026 -
Aqrar bazarda rəqabət mühitinin formalaşması amilləri: modern baxışların təhlili
A. Bayramov • UOT: 338.43, 338.432 • 2026 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafının kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2026 -
Fındıqçılıq sektoru üzərindən Türkiyə və Azərbaycan arasında qiymət ötürülməsi: nəzəri və empirik təhlil
A. Şirin • UOT: 33, 63.657 • 2026 -
Kənd təsərrüfatında dayanıqlı inkişafın dəstəklənməsinin investisiya mexanizmləri
M. Hacıyev • UOT:338.43, 330.322.21, 631.95 • 2026 -
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlər: gübrə istifadəsi nümunəsində
A. Əzimov • UOT: 338.43, 339.5, 339.543 • 2026
-
Qoyunçuluqda dəyər zənciri rəqabət qabiliyyəti: institusional amillərin rolu
İ. Hüseynov • UOT: 338.43:636.3 • 2026 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kənd təsərrüfatı məhsullarının bazara çıxarılmasına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2023 -
Azərbaycanın aqrar istehlak bazarı: reallıqlar, problemlər və çağırışlar
N. Qafarov • UOT: 338.43, 338.433, 338.439 • 2026 -
Dayanıqlı inkişaf çağırışlarına nail olunmasında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu
S. Əkbərova • UOT: 334.73, 631.115.8 • 2026 -
Traktorun elektro-hidravlik asma sisteminin texnoloji imkanlarına təsirlərin texniki-iqtisadi baxımdan təhlili
E. Abbasov • UOT: 330.322, 631.372.012 • 2026 -
Eksperimental xırdalayıcının iqtisadi səmərəsinin hesablanması
E. Kazımova, Ə. Zingirov • UOT: 621. 926. 1: 631.363 • 2026 -
Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı siyasətində diversifikasiya: pambıq-qarğıdalı-günəbaxan növbəli əkin modelinin iqtisadi və aqroekoloji səmərəliliyi
K. Məmmədov • UOT: 338.43.02, 631.43, 631.582 • 2026 -
Azərbaycanda regionların inkişafının sosial-iqtisadi aspektləri
V. Babayeva, H. Mirzəyeva • UOT: 332.02, 332.05, 338.49 • 2026
Cavid. Həsənov
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin Tədqiqatlar departamentinin baş mütəxəssisi,
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı
Məhərrəm. Hüseynov
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Maliyyə və iqtisadi nəzəriyyə kafedrasının müdiri
i.e.d., professor
Nurəngiz. Mikayılova
Azərbaycan Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasının dekanı, Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı
i.ü.f.d., dosent
Qalib. Şərifov
“Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC-nin Keyfiyyətin idarəedilməsi şöbəsinin müdiri, ISO standartları üzrə ekspert
i.ü.f.d.


