Peyk təsvirlərindən istifadə etməklə pivot suvarma zonalarında pambığın inkişafının qiymətləndirilməsi və təhlili
Bəxtiyar Babaşlı Hüseyn, e.n. |
|
| Milli Aviasiya Akademiyası | |
| 0000-0001-7931-1677 bakhtiyar.babashli@gmail.com |
DOI: https://doi.org/10.30546/19023.2026.01.048.121
UOT: 528.8
Suvarma idarəçiliyi və su resurslarının səmərəli istifadəsi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması və ətraf mühitin qorunması üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə pivot suvarma sistemləri ilə becərilən pambıq sahələrində suyun qeyri-bərabər paylanması və bitkilərin su stressi məhsuldarlığa birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan, su rejiminin və vegetasiya vəziyyətinin operativ və etibarlı monitorinqi kənd təsərrüfatı qərarlarının optimallaşdırılması üçün vacibdir. Aparılan tədqiqat Sentinel-2 multispektral peyk məlumatları və suya həssas spektral indekslərin birgə istifadəsinin pivot sahələrində su rejimi, rütubət dinamikası və stress proseslərini izləməkdə yüksək effektivliyini göstərmişdir. NDMI, NDWI və LSWI indeksləri suvarma dövrlərinin və torpaq-bitki su balansının qiymətləndirilməsində əsas göstərici rolunu oynayır, GNDVI və SWIR əsaslı indekslər isə vegetasiya reaksiyalarını və su stressini erkən mərhələdə aşkarlamağa imkan verir. Stress xəritələri göstərmişdir ki, pivot sahələrinin əksəriyyəti sağlam vegetasiya vəziyyətindədir, su stressi minimaldır və sistematik xarakter daşımır, müşahidə olunan əsas risk faktoru isə idarəolunan qida stressidir. Bu yanaşma su stressinin erkən aşkarlanması və rütubət idarəçiliyinin optimallaşdırılması üçün güclü elmi-praktik əsas yaradır.
Müəllifin başqa məqaləsi yoxdur!
-
Aqrar sahənin kreditləşməsinin struktur problemləri
E. Zeynallı • UOT: 336.77:338.43 • 2026 -
Kənd təsərrüfatında dayanıqlı inkişafın dəstəklənməsinin investisiya mexanizmləri
M. Hacıyev • UOT:338.43, 330.322.21, 631.95 • 2026 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafının kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2026 -
Aqrar bazarda rəqabət mühitinin formalaşması amilləri: modern baxışların təhlili
A. Bayramov • UOT: 338.43, 338.432 • 2026 -
Qoyunçuluqda dəyər zənciri rəqabət qabiliyyəti: institusional amillərin rolu
İ. Hüseynov • UOT: 338.43:636.3 • 2026 -
Qlobal rəqabət mühitində aqroturizmin inkişaf perspektivləri
A. Məlikov • UOT:338.48, 379.8 • 2026 -
Aqrar resurslardan istifadə proseslərinin dayanıqlı idarə edilməsi
A. İsrayılova • UOT 33.332, 338.43 • 2026 -
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlər: gübrə istifadəsi nümunəsində
A. Əzimov • UOT: 338.43, 339.5, 339.543 • 2026
-
Fındıqçılıq sektoru üzərindən Türkiyə və Azərbaycan arasında qiymət ötürülməsi: nəzəri və empirik təhlil
A. Şirin • UOT: 33, 63.657 • 2026 -
Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kənd təsərrüfatı məhsullarının bazara çıxarılmasına təsiri
A. Satıcı • UOT: 33.63.327.633/644 • 2023 -
Dayanıqlı inkişaf çağırışlarına nail olunmasında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu
S. Əkbərova • UOT: 334.73, 631.115.8 • 2026 -
Traktorun elektro-hidravlik asma sisteminin texnoloji imkanlarına təsirlərin texniki-iqtisadi baxımdan təhlili
E. Abbasov • UOT: 330.322, 631.372.012 • 2026 -
Azərbaycanın aqrar istehlak bazarı: reallıqlar, problemlər və çağırışlar
N. Qafarov • UOT: 338.43, 338.433, 338.439 • 2026 -
Azərbaycanda əsas ərzaqlıq kənd təsərrüfatı bitkiləri üzrə özünütəminetmə səviyyəsinin müqayisəli təhlili
P. Əliyev • UOT: 338.439.5; 339:56; 311 • 2026 -
Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı siyasətində diversifikasiya: pambıq-qarğıdalı-günəbaxan növbəli əkin modelinin iqtisadi və aqroekoloji səmərəliliyi
K. Məmmədov • UOT: 338.43.02, 631.43, 631.582 • 2026 -
Eksperimental xırdalayıcının iqtisadi səmərəsinin hesablanması
E. Kazımova, Ə. Zingirov • UOT: 621. 926. 1: 631.363 • 2026
Savalan. Seyfəddinov
Əkinçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun böyük elmi işçisi
aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru


