Necə kömək edə bilərik?

Məqalə, müəllif və s.

Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlər: gübrə istifadəsi nümunəsində

Anar Əzimov Fərman

0009-0009-4362-8213 azimov@afsa.gov.az

3846 ­ ­ EN ­ ­ 49. İyun 2026 ­ ­­ ­ kənd təsərrüfatı girişləri gübrə əlavə dəyər reqressiya təhlili

 

https://doi.org/10.30546/19023.2026.01.048.154

UOT: 338.43, 339.5, 339.543

Bu tədqiqat Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlərə diqqət yetirərək gübrədən istifadə ilə kənd təsərrüfatı əlavə dəyəri arasındakı əlaqəni təhlil edir. Məqalədə 161 ölkə üzrə məlumatlardan istifadə edilərək xətti reqressiya modeli vasitəsilə hektar başına gübrə tətbiqi ilə kənd təsərrüfatı əlavə dəyəri arasındakı əlaqə qiymətləndirilmişdir. Nəticələr müsbət və statistik cəhətdən əhəmiyyətli bir əlaqə göstərir (β = 700.8, p < 0.001), bu da daha yüksək gübrə intensivliyinin daha yüksək kənd təsərrüfatı məhsulu ilə müşayiət olduğunu göstərir. Lakin model ölkələrarası dəyişikliyin yalnız təxminən 11%-ni izah edir və kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının bir çox struktur və institusional amillərdən asılı olduğunu təsdiqləyir. Azərbaycanın gübrə istifadəsi (38.8 kq/ha) inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar və bir çox inkişaf etməkdə olan kənd təsərrüfatı istehsalçılarından xeyli aşağı olaraq qalır. Bu aşağı resurs intensivliyi, ehtimal ki, məhdud fermer maliyyələşdirməsi, idxaldan asılılıq və zəif paylama sistemləri daxil olmaqla daha geniş məhdudiyyətləri əks etdirir. Beləliklə, nəticələr göstərir ki, gübrələrə çıxışın yaxşılaşdırılması məhsuldarlığın artmasına töhfə verə bilər

DİGƏR YAZILARI

 

Azərbaycanda fermerlərin istehsal vasitələrinə çıxışında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu

Məqalədə Azərbaycanda fermerlərin kənd təsərrüfatı vasitələrinə çıxışının yaxşılaşdırılmasında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu araşdırılmışdır. ...

MƏQALƏLƏR - PDF

 

MÜƏLLİFLƏR

 

Cover
Xəyalə. Quluyeva

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin dissertantı

   

Cover
Yunus. Sadıqov

AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutu, aparıcı elmi işçi

  i.ü.f.d., dosent  

Cover
Leyla. Hacıyeva

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı

   

Cover
Nərmin. Səttərova

Odlar Yurdu Universitetinin doktorantı

   

Cover
Eldar. Quliyev

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi, baş mütəxəssis

  i.ü.f.d., dosent  

Cover
Turanə. Mustafayeva

Qərbi Kaspi Universitetinin doktorantı

   

Cover
İsak. Həsənov

Şəmkir Dayaq Məntəqəsinin müdiri

   

Cover
Ələmdar. Əsgərov

Tərəvəzçilik Elmi Tədqiqat İnstitutu

   

Cover
Mehman. Rzayev

Azərbaycan Hidrotexnika və Meliorasiya EİB

  aqrar elmlər doktoru  

Cover
Cəlal. Səfərov

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin dissertantı

   

Cover
Nərgiz. Həsənova

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

   

Cover
Natiq. Hacıyev

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin elmlər doktoru pilləsi üzrə doktorantı

  i.ü.f.d., dosent  

Cover
Vüqar. Namazov

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) doktorantı

   

Cover
Nneka. Osadolor

İqtisadiyyat fakültəsi, Benin Universiteti, Nigeriya; İqtisadiyyat fakültəsi, İbadan Universiteti, Nigeriya

   

Cover
Tural. Məmmədzadə

“Naxçıvan” Universitetinin doktorantı

   

Cover
Lotanna. Emediegwu

Mançester Universiteti, iqtisadiyyat fakültəsi, Böyük Britaniya; İlorin Universiteti, kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı fakültəsi, Nigeriya; İqtisadiyyat, siyasət və beynəlxalq ticarət fakültəsi, Mançester Paytaxt Universiteti, Böyük Britaniya