Necə kömək edə bilərik?

Məqalə, müəllif və s.

Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlər: gübrə istifadəsi nümunəsində

Anar Əzimov Fərman

0009-0009-4362-8213 azimov@afsa.gov.az

3850 ­ ­ EN ­ ­ 49. İyun 2026 ­ ­­ ­ kənd təsərrüfatı girişləri gübrə əlavə dəyər reqressiya təhlili

 

https://doi.org/10.30546/19023.2026.01.048.154

UOT: 338.43, 339.5, 339.543

Bu tədqiqat Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsal amillərinə çıxışda məhdudiyyətlərə diqqət yetirərək gübrədən istifadə ilə kənd təsərrüfatı əlavə dəyəri arasındakı əlaqəni təhlil edir. Məqalədə 161 ölkə üzrə məlumatlardan istifadə edilərək xətti reqressiya modeli vasitəsilə hektar başına gübrə tətbiqi ilə kənd təsərrüfatı əlavə dəyəri arasındakı əlaqə qiymətləndirilmişdir. Nəticələr müsbət və statistik cəhətdən əhəmiyyətli bir əlaqə göstərir (β = 700.8, p < 0.001), bu da daha yüksək gübrə intensivliyinin daha yüksək kənd təsərrüfatı məhsulu ilə müşayiət olduğunu göstərir. Lakin model ölkələrarası dəyişikliyin yalnız təxminən 11%-ni izah edir və kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının bir çox struktur və institusional amillərdən asılı olduğunu təsdiqləyir. Azərbaycanın gübrə istifadəsi (38.8 kq/ha) inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar və bir çox inkişaf etməkdə olan kənd təsərrüfatı istehsalçılarından xeyli aşağı olaraq qalır. Bu aşağı resurs intensivliyi, ehtimal ki, məhdud fermer maliyyələşdirməsi, idxaldan asılılıq və zəif paylama sistemləri daxil olmaqla daha geniş məhdudiyyətləri əks etdirir. Beləliklə, nəticələr göstərir ki, gübrələrə çıxışın yaxşılaşdırılması məhsuldarlığın artmasına töhfə verə bilər

DİGƏR YAZILARI

 

Azərbaycanda fermerlərin istehsal vasitələrinə çıxışında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu

Məqalədə Azərbaycanda fermerlərin kənd təsərrüfatı vasitələrinə çıxışının yaxşılaşdırılmasında kənd təsərrüfatı kooperativlərinin rolu araşdırılmışdır. ...

MƏQALƏLƏR - PDF

 

MÜƏLLİFLƏR

 

Cover
Afət. İsrayılova

Azərbaycan Kooperasiya Universiteti

  dissertant  

Cover
Rəşad. Əhmədov

Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Tədris Mərkəzi

   

Cover
Fuad. Rzayev

Azərbaycan Texniki Universitetinin doktorantı

   

Cover
Nizami. Qafarov

Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin “Aqrar iqtisadiyyat və turizm işi” kafedrası

  i.ü.f.d., dosent  

Cover
Yusif. Axundov

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin dissertantı

   

Cover
Faiq. Qasımlı

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı

   

Cover
Bəxtiyar. Babaşlı

Milli Aviasiya Akademiyası

  e.n.  

Cover
Elcan. Abbasov

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin doktorantı

   

Cover
Natiq. Cavadov

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

  i.e.d., professor  

Cover
İsak. Həsənov

Şəmkir Dayaq Məntəqəsinin müdiri

   

Cover
Aygün. Səlimova

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) V kurs tələbəsi

   

Cover
Nəcibə. Hacıyeva

Bakı Dövlət Universiteti

  i.ü.f.d.  

Cover
İsmayıl. Xeyirxəbərov

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC)

  i.ü.f.d., dosent  

Cover
Sədi. İsmayılov

Beyləqan RAEİM-in direktor müavini

  i.ü.f.d.  

Cover
Tural. Məmmədzadə

“Naxçıvan” Universitetinin doktorantı

   

Cover
Cavid. Həsənov

Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin Tədqiqatlar departamentinin baş mütəxəssisi,
Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı