Eko-aqroparklarda istehsal prosesinin riyazi modeli və onların işğaldan azad edilmiş ərazilərdə tətbiqinin iqtisadi səmərəliliyi
 |
İsrafil İsmayılov İbrahim, t.e.d., professor |
| Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının üzvü | |
| i.israfil@aqroservis.gov.az |
https://doi.org/10.30546/2788-8754.47.01.2025.034
УДК: 631.115:631.145
Təcrübə və tədqiqatların təhlili göstərdi ki, eko-aqroparklar (EAP) kənd təsərrüfatının davamlılığını və məhsuldarlığını artırmaq üçün effektiv həll yollarından biridir. Məqalədə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş əraziləri şəraitində uyğun EAP-ların əsas struktur bölmələri arasında istehsal-emal-daşıma-qablaşdırma-satış prosesini təmin edən və xarici şəraitdə baş verən dəyişikliklərə operativ reaksiya verə bilən funksional əlaqə modeli qurulmuşdur. EAP-larda istehsal, daşıma, ilkin emal, qablaşdırma, logistika xidmətləri, aqrotexniki və texniki servis göstərilməsi, hazır məhsulların satış obyektlərinə paylanması prosesinə vahid axın xətti kimi baxılaraq bölmələrinin giriş parametrlərinin çıxış parametrlərinə təsirini əks etdirən riyazi model qurulmuşdur. Axın xəttinin səlis işləməsini optimallaşdırmaq üçün prosesə kütləvi xidmət sistemi kimi baxılmış və onun əsas parametrləri müəyyən edilmişdir. Müasir universal və ən uyğun metodikadan istifadə edilərək EAPların faydaları müqayisəli təhlil edilmiş və iqtisadi səmərəliliyi qiymətləndirilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, EAP-larda işçi qüvvəsinə tələbat təxminən 40 faiz azaldıla və kənd təsərrüfatı məhsullarının rəqabət qabiliyyətinin artırılması hesabına ixrac potensialı artırıla bilər.
Aqrouber Xidmət Sisteminin mühəndis-metodoloji əsasları
XülasəMüəyyən edilmişdir ki, əkin sahəsindən, təsərrüfatlararası məsafədən, dislokasiya yerindən və yerinə yetirilən əməliyyatın aqrotexniki müddətindən asılı olaraq Aqrouber ...
Aqrotexniki xidmətlərin və icarə haqqının texnikanın iş saatına görə dəyərləndirilməsi
Məqalədə texnika ilə fermer təsərrüfatlarına göstərilən aqrotexniki xidmətlərə görə icarə haqqının iş vahidinə və texnikanın iş saatına görə hesablanması ...
Karbon qazı emissiyaları və qlobal istiləşmənin əsas problemləri
Məqalədə iqlim dəyişikliyinin səbəb və nəticələri, qlobal istiləşmə, istixana qazları emissiyaları, eləcə də qlobal istiləşmənin yaratdığı əsas problemlərdən ətraflı bəhs ...
Nurəngiz. Mikayılova
Azərbaycan Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasının dekanı, Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin doktorantı
i.ü.f.d., dosent
Savalan. Seyfəddinov
Əkinçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun böyük elmi işçisi
aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru
Qalib. Şərifov
“Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC-nin Keyfiyyətin idarəedilməsi şöbəsinin müdiri, ISO standartları üzrə ekspert
i.ü.f.d.
Lotanna. Emediegwu
Mançester Universiteti, iqtisadiyyat fakültəsi, Böyük Britaniya; İlorin Universiteti, kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı fakültəsi, Nigeriya; İqtisadiyyat, siyasət və beynəlxalq ticarət fakültəsi, Mançester Paytaxt Universiteti, Böyük Britaniya